15 Ocak 2010 Cuma

Dil yarası

Konunun uzmanları da bana hak verecektir, Türkçe çok zor bir dil.
İstisnası çok..
Söylenişiyle yazılışı; olması gerekenle halk diline yerleşeni çok farklı birbirinden. Yazarken biraz dikkat ve çokça gramer bilgisi istiyor.
Tabela, ilan vs okumaya bayılırım. Bir dil yanlışı varsa okuduğumu falan bırakır yazan zihniyeti düşünürüm. Misal aşağıdaki fotoğraf.
Bizim belediyenin çöp kamyonundaki yazı. En basit dilbilgisi kuralı "dahi anlamındaki -de,-da ayrı yazılır"
Ne kadar maaş alıyordur acaba bu yazıyı yazdıran adam??



Bu basit hatalar bazen blog okumamı bile zorlaştırıyor. Çoğu çok çok sevdiğim anneler, arkadaşlarım, canlarım.
Ama mükemmeliyetçi (hafif de takıntılı) oğlak kadını yanım boş durmuyor.
"Mağlum", "Güneş'te bizimle geldi", " kalmamışki" gibi sözcükler, beni okuduğum metinden uzaklaştırıyor.
Noktanın, virgülün yerli yersiz kullanılmasına; blok, piskoloji, arabeks, beyendim, segrettim denmesine hiç değinmiyorum bile.
Perihan Mağden bir keresinde "virgül mü noktalı virgül mü koysam diye yarım gün düşünüyorum" demişti. Kimse bizden böylesi bir hassasiyet beklemiyor ama azıcık daha özen göstersek, hıı???

Alttaki fotoğraf da gene bizim komşulardan bir kafe.
Tipik türk matbaacı&levhacı yaratıcılığı. Shrek'in eline bir de burger kondurmuşlar tam olmuş..



Posted by Picasa

46 yorum:

  1. Hassasiyetinizi takdir ettim. Bu sebeple sizi tebrik ederim. Ancaaak....Metinde geçen hı'dan sonra üç nokta da değil de soru işareti olması gerekmez miydi?

    YanıtlaSil
  2. ama ben bazen bilerek öyle şeyler yapıyorum. kendimce komiklik. türkiye değil de türkiya yazarım mesela. ya da bir şey yerine bişey. mazur görüle:)

    YanıtlaSil
  3. aa onları ben de yapıyorum sugibi'ciğim. heman diye yazdım mesela daha geçenlerde. sen yaz da nasıl yazarsan yaz ayrıca :)

    YanıtlaSil
  4. Bu tür yanlışlar, en ummadığım blogculardan çıktığı zaman kızıyorum ben de. Virgülün nerede kullanılacağı gibi küçük ayrıntılar artık gözüme batmasa da, 'de' ve 'ki' ekleri, yanlış yazılan kelimeler son derece gözümü tırmalıyor.

    İlkokuldaki öğretmene kadar uzanır bu yanlışlar. Kemikleşmiştir. Ben bu insanların kulaklarının da bu ekleri ve bu kelimeleri yanlış duyduğuna inanıyorum. Artık verilecek gramer eğitimi bir işe yaramaz, o yüzden vericen sopayı bunlara! :o)

    YanıtlaSil
  5. açalya dediğim gibi türkçe zor bi dil. blogların çoğu da kısıtlı zamanda yazıldığından biraz göz ardı yapıyorum bazen. ama bazen çok fena yazılar görüyorum, ne okuduğumu da anlamıyorum

    YanıtlaSil
  6. Ben de en cok ayri yazilan de-da yi birlesik gorunce deli oluyorum. Hele bir de okumayi sevdigim bir blog veya sevdigim birinden gelen bir e-postada gorursem aynen ben de "uff ya sen de mi!" oluyorum. Ha bir de boyle belediye vs gibi resmi islerde gorursem de yuh artik size! diyorum baska da birsey diyemiyorum...

    YanıtlaSil
  7. al sana bu konuda 3 yil once yazdigim bir yazi

    http://acalya.blogspot.com/2007/02/aman-diyeyim.html

    simdi bakiyorum da ekleyecek ne cok sey varmis (hamile oldugum icin herhalde, pek de yumusak yazmisim hahaha)

    YanıtlaSil
  8. 'Güneş'te gelmişti' diye ben yazmadım vallaaaa!! Dikkat ederim çok ama bana değildi umarım o taş :)

    YanıtlaSil
  9. ELF
    Hayır yahu: sonu pçtş ile biten başka isim gelmedi aklıma: sana taş atar mıyım ay

    YanıtlaSil
  10. Haklı bir yazı Hülya'cım
    bir bloğun profilinde rastlamıştım "herkez" diye, yuh dedim bari profile yazma, ama bazen isim için caps lock a basmak zor oluyooo

    YanıtlaSil
  11. Yazdigi bir blog yazisinin tamamlanmasi 2 gun suren, bu sirada bazen gece yatagindan kalkip duzeltiler yapan, bazen bir kelime icin yarim gun olmasa da yarim saat dusunen saplantili bir insan olarak bu konuda sana katiliyorum; ancak dusunmuyor da degilim, acaba bazi kurallar gercekte neye yariyor, ne ima ediyor diye...

    Ornegin, buyuk harf kullanimi, neden cumlenin basinda kullaniyoruz? Nedir bu cumlenin egemenligi, belki ben son kelimeye vurgu yapmak istiyorum, ya da paragrafin butununu ayristirmak. Veyahut sifat olarak kullanilan ozel isimler, vs. Mesela Turkce'de yok ama Ingilizce'deki "buyuk ben" olayi, yani "you", "he", "she" vs. kucuk harfle yaziliyor da "I" niye buyuk??? vesaire, vesaire...

    Bir de konusma dilinin yaziya aktarilirken, kurallara uymak adina canliligini yitirmesi meselesi var ki o da ayrica ele alinmasi gereken bir konu.

    Peki sen bu kadar yaziyorsun da hani alternatif dedigini duyar gibi oluyorum:) Malesef, benim de senin gibi mukemmelliyetci bir yanim var ki bu konuda bir turlu cikamiyor normlarin disina. Hani cikarsam senin "Hayırrr kola diil oooo. Ayran ayran" diye bagirarak gezmek istemen gibi, ben de "boyle yaziyorsam bir nedeni var" demeden duramayacakmisim gibi...

    YanıtlaSil
  12. güzel konu.... izmirli anneler grubundaki "segrettiğim diziler" konu başlığı beni acayip germişti, birileri düzeltti galiba:) ben kendimi düzgün yazar sanırdım hatta bir mimde en rahatsız olduğum şeyin -de nin ayrı yazma olayını yanlış yapanlar demiştim. Meğer ben de "ya da" yı yanlış yazıyormuşum, adsız bir okur düzeltti, araştırdım valla doğru!! ben bitişik sanıyordum, ayrı olmalıymış. Şimdi düzgün yazmaya çalışıyorum, ama açıkça döt olmuştum:)) Bu arada benzer bir hatayı Güzelbahçe Belediyesi de yapmış, geçen hafta İlkere gösterdim ve İzmir belediyeleri bu konuya parmak basmalı!!

    YanıtlaSil
  13. de ve da eki dışında yeni moda şu.
    ... idi
    .... imiş
    ... iken

    çok komik imiş gibi gözükuyor değil mi?
    ama eskiden idi o komiklikler:=)

    komik iken, komik duruma düşüyoruz vesselam.

    YanıtlaSil
  14. ahh ahh sinir oluncak o kadar cok sey var ki su bloglari okurken ..

    Guzel Turkce ile yazdigi halde , cirkin yazanlar

    Super gramerle , duzgun bir dille yazdigi halde ne yazdigi , ne ima ettigi anlasilamayanlar

    Yakinda blog okuyamaz olacagiz ona yanarim :)

    Turkcemize gosterdigin hassasiyet icin tesekkur eder , bu konudaki destekleyici tavrina hayranlik duydugumu belirtmek isterim.

    Simdi cek tonton'a benden bi ayran ! :)

    YanıtlaSil
  15. muhaaaaa Şreg'e koptum. ben de t ve d karıştırırlar ya o yazıyı okurken içim sıkılıyor nedense. çok sevdiğim bir blog var mesela bayılıyorum yazılarına. ama mesela hep ağaçda, sonuçda gibi hatalar yapıyor. hem daraıp hem de vazgeçemediğim için okuyorum.

    YanıtlaSil
  16. Hülyacım,
    Aslında ben kişisel günlükleri okurken o kişinin anlatımı -belki daha samimi yapmak adına- günlük yaşamda da kullandığı ufak tefek yanlışlıklardan rahatsız olmuyorum,ve hatta ben de bazen yapıyorum sanırım farketmeden..Mesela bazı arkadaşlamı güzel bağyan filan diye çağırırım konuşurken,biliyorum yanlış yazım olduğunu ama birkaç kez yazmışlğım vardır..Ya da koca kişisi derim,burda da anlatım bozukluğu var sanırım..Ama bilglendirici ve çok geniş kitlelere hitap ediyorsa blog/website kesinikle rahatsız ediyor.Yine de herkesin dikkat etmesi en güzel olanı..

    Bi de Zeynep'in söylediği konuya değineceğim.Benim bildiğim imiş,iken,idi fiilleri bitişik de ayrı da (ekfiil olarak) yazılabilirler.Yani ayrı yazılması hatalı değildir,Tdk'ya da baktım,yaygın olarak bitişik yazılır diyor sadece.Ayrı yazılması yanlıştır demiyor.Sadece bitişik kullanılması daha yaygın olduğu için bize tuhaf geliyor ayrı yazımı.Eski Türkçe dilinde ayrı yazıldığı için ve ben de eski Türkçe metinleriyle bir dönem çok haşır neşir olduğum için (bitirme tezim de Göktürk kitabeleriydi) bana nedense tuhaf gelmiyor bu kullanım..Hatalı olmadığını bildiğim için ben de birkaç kez kullanmıştım,ama çok sık kullanmıyorum.

    Vaktim varsa mutlaka geri dönüp okuyorum,yanlışlarımı düzeltiyorum.Ama dar bir vakitte yayınlamışsam gözden kaçırdıklarım da oluyordur..Artık affoluna:))

    YanıtlaSil
  17. Bak yarım yazılarımı okuyorum,paranoyak oldum ..

    Bu arada yorumda da yanlışlık yapmışım..Hülyacığım olacaktı,Hülyacım değil:))

    YanıtlaSil
  18. Mummy :)
    sen hep ogretmek amacli yaziyorsun ya . bayiliyorum..
    Alay etmek diil senin derdin ..HARIKASIN !

    YanıtlaSil
  19. esra'ya
    ben zaman eklerinin kelimeden ayrı yazılmaması gerektiğini biliyorum. türk dil kurumunun sitesinde eklerin kullanımı ile ilgili bilgi var. sadece -iken eki için "bazı durumlarda" ayrı da yazılabildiğini söylüyor.

    bir de,
    sen nasıl yazarsan yaz, ben hep çok severek okuyorum seni:=)

    YanıtlaSil
  20. Valla cok guzel bi konuya dendiniz.bu arada herkes yazi yazarken cok titiz bir calisma yapmis,virgullere noktalara cok dikkat etmis.ben bile yazarken suan cok dikkatli yaziyorum.yorumlari okurken herkes birbirinden harika seyler yazmis hepiniz cok sekersiniz...ben ilk okul 3`u sinif mezunuyum (sakin gulmeyin) inanin bana ben lise mezunuyum diye havalara giren bir cok kisiyi gördum,yazilarina hep dikkat etmisim ´`suyle göllöm`` herkez´`gönum cok kutu gecti`` birde bana havalarini atarlarmis, guya beni cahil göruyorlar.cok guluyorum onlara..hepinizi kucak dolu sevgiler..znp

    YanıtlaSil
  21. Hassasiyetin için tebrikler. Ben de her bir cümlesine katılıyorum söylediklerinin.

    Bir ilkokul öğretmeni olan annem, "ilkokulda çocuklara sadece doğru ve güzel konuşmayı, yazmayı ve dört işlemi adam gibi öğretmek yeterli olmalı" der. Dandanakan savaşının 1040'da olduğunu öğrenmesek çok da sorun olmaz, değil mi? Oysa nasıl doğru yazıldığı öğrenilemeyen iki tane harf, kocaman bir cümlenin anlamını nasıl da değiştiriveriyor.

    Bir de ben şu sreg meselesine bayıldım. Biz Ela'nın gazına Shrek adını verdik. Shrek gelip kızımın karnına oturuyor süt içtikten sonra, biz de onu oradan çıkarmaya çalışıyoruz. Ne kadar kolay ve gürültülü çıkarsa o kadar çok seviniyoruz:)

    Bu da en gürültülü, Anadolu Shrek'i galiba: Sreg:)

    YanıtlaSil
  22. Gülben Ergen'i takip ettiğimi siz mi yazmıştınız:))?

    1. Gramer= dil bilgisi. Gramer bilgisi, dil bilgisi bilgisi olur.

    2. "okuduğumu falan bırakır" falan doğru kullanım mı?

    3. vs'nin sonuna da bir nokta isteyelim, kısaltma olduğu için.

    4. Alttaki fotoğraf da gene bizim komşulardan bir kafe. Gene yazmışsın fakat daha önce sizin komşulardan bir kafenin değil, sizin belediyenin resmini örneklemiştin. Alttaki fotoğraf da gene bizim komşulardan bir kafeden olmayacak mı ayrıca?

    5. Belediye'nin?

    6. & Türkçe'de var mı?

    7. Aysema öğretmen bizi okuyorsa, Türkçe çok istisnası olan bir dil mi?

    :)) Ben de sana katılıyorum, belli başlı kurallara uyulmaması benim de gözlerimi tırmalıyor:)) Yanlız değil yalnız.

    Gülben de sohbet'i yanlış yazıyor. Sophet yazdı galiba:))

    YanıtlaSil
  23. Ho-hoooyt!! :D sarıçizmelinin intikamı çok acı olmuş. hafifden düello havası seziyorum??!!?
    o sreg kafeden hamburger falan yemeyin sakın. miğdenizi bozar yatakdan kalkamazsınız alimallah.
    Nede tuğhaf yazıyorum değilmi?

    **ben bunu bloglarda gördüm ;D **

    YanıtlaSil
  24. toptan yanıt vereyim
    öncelikle chat türkçe'si(T büyük olmalı biliyorum ama prensip olarak yorumlarımı hep küçük harfle yazıyorum. prensibe gellll!!:)))
    denen "datlum, bebeeem, gözel" gibi özellikle bozulmuş sözcükler bence dilbilgisi hatası sayılmamalı. onları ben de çok kullanıyorum. ama "yalnış, yanlız, miğdem, mağdem" gibi bilgisizlikten yazılan sözückler ve ifadeler bilgiğin dil hatası.
    hoş eğer mevzu bahis bir anne bloguysa bana sorarsan her şey affola. zira bu yazıların çoğu bebekler uykudayken, anne uykusuzken ve stresten klavyeye yavaş yavaş basarak girilen postlar(misal sabahaın 08.25inde ben şu an o moddayım)

    YanıtlaSil
  25. sarı çizmeli
    sana burdan binlerce alkış yolluyorum (sahnedeki gülben ergen gibi hisset kendini diye)
    harikasın ve tabi ki haklısın. bana bir harf öğretenin kırk yıl kölesi olurum canım benim

    YanıtlaSil
  26. hülyam, adımızı göklere yazdırdım, üstüne yıldız çaktırdım:)) çok öptüm, iyi pazarlar diledim.

    YanıtlaSil
  27. Desene bundan sonra İmla klavuzunu alıp oturacağım internet başına.
    Arada bir yanlış yazarsam affola (bu böyle mi yazılıyordu acaba?)
    Bazen o kadar acele yazıyorum ki imla falan hikaye oluyor NOKTA

    YanıtlaSil
  28. Ah Hulya Hanim, boyle bir yazi yazmissiniz ama once kendi hatalarinizi duzeltebilseymissiniz keske! Ben de su cumle sonuna konan yan yana iki noktadan (ya tek noktadir yahut da uc nokta, iki nokta nereden cikar anlamam), hele bir de biten ve noktalanan cumle sonrasinda yeni cumleye kucuk harfle baslanmasindan hic haz etmem=))) Rica etsem siz de onu bir yola hale sokarmisiniz?

    Ukalalik olarak algilamayin lutfen ama madem konumuz imla kurallari bunlar da benim gozume takilanlar:

    -Yeni cumlelere buyuk harflerle baslayalim.
    -Aman kisi isimlerini hele hiç kucuk harfle yazmayalim, aman sakin! Yok oyle ben biliyorum aslinda ama blog raconu olsun diye sey ettirdim diye kaytarmak=))

    Sevgiler...

    YanıtlaSil
  29. Adsız ve çok sıkıcı yorum bırakanlar için de kurallar var mı Hüliya???
    (kendi kendine gül)

    *bildin sen beni, bildin ;)*

    YanıtlaSil
  30. yasemin
    ay sen zaten seyrek yazıyorsun, artık hiç yazma olursun :) yaz annem sen yaz. istersen Kiril Alfebesiyle yaz. habersiz bırakma, merak ederim kıvrık dudaklı danamı

    YanıtlaSil
  31. Aynı hassasiyeti taşıyorum. Hassasiyet sahibi olanları takdir ediyorum. Bence bu mükemmeliyetçilik değil. Olması gereken budur.

    Lakin, konuşur gibi yazıyoruz ya bazen... de ve ki leri demiyorum tabi ama... Şu anda da yaptığım gibi aralara Mesut Yılmaz 'es' leri serpiştirmek de güzel oluyor yani. :)

    Bir de Çiğli yolundaki EGSOZ levhalarını gördün mü hiç. Hepsi farklıdır. EGSOZ, EKZOST,EKSOZT.. vb. Trajikomiktir.

    YanıtlaSil
  32. adsız 1
    anladıgım kadarıyla yurt dısından yazıyorsunuz. eger oyleyse buna ragmen duzgun turkce'niz icin sizi tebrik ediyorum. sonra acıklamalarıma geceyim.
    -öncelikle ben adsız yorumlardan kıllanmıyorum, herkes ister adını saklayarak ıster adını bağırarak bu mecraya yorum yazabilir.
    -burası bir blog. trt haber dairesinin sıkıcı metinleri yok burda. içimden geldiği gibi(genelde de kafamdan geçtiği gibi yazıyorum) haliyle "bir şey" yerine "bi şey" diye yazıyorum, tv haberi yazmanın el alışkanlığıyla cümle sonlarına iki-üç nokta sıralıyorum. kuralları bilmediğimden değil, sadece öyle yazmayı seviyorum. internet henüz çok yeni bir oluşum ve kendi dili var artık .ister kabul edin ister etmeyin, durum bu. hele blogların kendine özgü bir dili var-ki bence olmalı da zaten..
    yorumlara cevapları da çok kısıtlı zamanda yazdığımdan imla kurallarını bilerek ve isteyerek es geçiyorum. şu an oğlum bi parça ekmek kemirip keyifli keyfili geziyor mesela ama her an benden bi şey isteyebilir. dediğim gibi anne bloglarındaki çoğu hatayı görmezden gelmek gerek bence.
    (bu arada post yazarken özel isimlere ve yeni cümleye asla küçük harfle başlamam ben)
    ayrıca ben hakkı devrim değilim. çok ama çok eksik olduğum imla kuralları vardır, eminim. sadece okurken bazı hatalar çok gözüme gözüme giriyor, postun ana fikri de buydu.
    imza: gerektiğinde kendini yerden yere vuran, bunu da kimselere bırakmayan hülya

    YanıtlaSil
  33. adsız 2
    "kendi kendine gül" birini çağrıştırdı. efektif br blogger kendisi, hayranız cümleten
    ama
    bana kocamdan başka hüliya demez kimse.. aşkım!! blogumu sen de mi okuyosun. amanın daha dikkatli yazayım bari.

    YanıtlaSil
  34. k.i.sd.
    mesut yılmaz es'leri evet.. tam olarak odur yaptığımız.
    izmir'deki levhalar çok komik. mesela yenişehir'e giderken kasaplar vardır hepsinin vitrinide aynen şu yazar: özel spesiyeller itina ile hazırlanır.

    YanıtlaSil
  35. Hulya derdini söyle,Hulya nedir böyle...Hulya ğanim siz gerceğten coook sekersiniz,bayiliyorum bu halinize,ne değseniz değin siğze cok yakisiyor...Tunis´i öpuyorum kalin sağlicağla..zeyno

    YanıtlaSil
  36. Anladigim kadariyla yeni cumleye kucuk harfle baslayan , ya da ozel isimleri kucuk harfle yazan sen degilsin. Turkcesinin cok iyi oldugunu iddia eden hatta millete verip veristiren (!) amablogunda bu tarz hatalar oldukca SIK gorunen baska biri :)))

    Cok gulmustum hatalari gordugumde ve pes valla demistim.
    Bu adsiz kardesimiz de ayni yere takilmis galiba ama o gulup gecememis bak :)))

    Her mesajin sonunda Tunaya benden bi ayran cek diyesim geliyor , iyi mi :)))

    YanıtlaSil
  37. fyzbk`ta, -da ve -de eklerini `dahi` anlamında ayrı yazamayanlara gıcık olanlar grubu var hahaha, valla...uyesiyim,beklerim :o)))

    YanıtlaSil
  38. tam adı da bu bak ;o)

    `Dahi anlamındaki "de"yi ayrı yazamayanlara uyuz olanlar topluluğu`

    ;o)

    YanıtlaSil
  39. adsız znp
    siz de pek şeker ve şakacısınz hakkaten.
    yeliz
    kim o kim kim kim.. rüyalarıma giriyor birileri böyle yazınca. kim o veriştirici, çemkirgen?
    ayran haaa, ilahi....
    açalya
    üye oldum bir de baktım benim tüm arkadaş listem orda.. nasıl haberim olmamış böylesi bir oluşuşmdan??

    YanıtlaSil
  40. Adsız Znp ne içtiyse bana da söyleyin:) Öpüjem

    YanıtlaSil
  41. gecen gun iki dakikaligina Kirinti'ya oturdum. Baktim barin uzerindeki burc yazisinda iki tane yanlis var, hemen garsonu cagirdim, soyledim.

    Ben de cok dikkat ederim. Bir de ingilizce yazinca yanlis yapanlar var (bkz Sreg), onlar da deli ediyor beni.... :)

    YanıtlaSil
  42. olmadik isler pesinde.. vallahi biz bisey icmedığ kuranima,kitabima..znp

    YanıtlaSil
  43. muhahahaha:)) znp

    YanıtlaSil
  44. J'ai appris des choses interessantes grace a vous, et vous m'avez aide a resoudre un probleme, merci.

    - Daniel

    YanıtlaSil